Kategori: Makaleler

Sosyal Bina: Edebiyat Perspektifinden Bir Keşif Edebiyat, kelimelerle inşa edilen dünyaların, hayal gücünün ve insan ruhunun derinliklerinin bir yansımasıdır. Her satır, her paragraf bir yapının parçası olabilir; her karakter, bir toplumun içindeki dinamiklerin bir temsili olabilir. Edebiyat, bazen sadece bir hikâye anlatmaz, bazen bir toplumun yapısını, çelişkilerini, dertlerini ve umutlarını biçimlendirir. İşte tam da bu noktada, “sosyal bina” kavramı devreye girer. Belki de ilk bakışta bir yapıyı, bir binayı çağrıştıran bu terim, edebiyatın derinliklerine inildiğinde, daha geniş bir toplumsal yapıyı, insan ilişkilerini ve toplumsal dinamikleri simgeleyen bir anlam kazanır. Peki, bir sosyal bina nedir? Edebiyat dünyasında nasıl işler ve hangi…

Modern Periyodik Cetveli Kim Buldu? Bir gün kimya dersinde öğretmenimizin periyodik cetvelden bahsederken, arka sıralarda oturan arkadaşımın “Peki bu periyodik cetveli kim bulmuş?” sorusu aklımda bir soru işareti bıraktı. Kimya dersinden önce, bu cetvelin önemini ve tarihsel arka planını hiç sorgulamamıştım. Herkesin kolayca bildiği ve çoğu zaman göz ardı ettiği bir bilgiymiş gibi gelir, ama aslında periyodik cetvelin modern halini bulmak, bilim dünyasında devrim yaratacak kadar önemli bir olaydı. Peki, modern periyodik cetveli kim buldu? Bu yazıda, modern periyodik cetvelin tarihsel gelişimini, bilim insanlarının katkılarını ve periyodik cetvelin nasıl şekillendiğini inceleyeceğiz. Hem bilimsel bir merakla hem de kimya ile ilgili…

Ağrı Dağı Volkanik Dağ Mı? Bir Kültürel Keşif Bazen bir dağa bakarsınız, sadece doğa harikası, dev bir kaya yığını gibi görünür. Fakat kültürler, coğrafyanın ve doğanın ötesine geçer; onlara bir anlam yükler, bir kimlik ve tarih dokusu ekler. Ağrı Dağı, Türkiye’nin en yüksek dağı olarak, sadece coğrafi değil, aynı zamanda kültürel bir anlam taşır. Peki, bu muazzam volkanik dağ, sadece bir doğal oluşum mudur, yoksa ona yüklenen kültürel ve sembolik anlamlarla bir kimlik kazanmış bir varlık mıdır? Kültürlerin şekillendiği, ritüellerin ve sembollerin yaşadığı, insanların kimliklerini inşa ettiği bir dağ; acaba doğanın bu volkanik yapısının ardında nasıl bir antropolojik anlam yatıyor?…

1 Osmanlı Lirası Kaç Alman Markı? Tarihsel Bir Yolculuk Bir zamanlar, Osmanlı İmparatorluğu’nun başkenti İstanbul’da, bir dükkanın vitrinine bakarken ellerinizde Osmanlı Lirası olsaydı, belki de o paranın ne kadar değerli olduğunu o an çok iyi anlayamayabilirdiniz. Fakat bu paranın başka bir ülkenin parasıyla karşılaştırıldığında nasıl bir değeri olduğunu düşündünüz mü? Mesela, 1 Osmanlı Lirası, kaç Alman Markı ederdi? Bugün dahi bazı koleksiyoncular, eski paraları tutarak geçmişin ekonomik ilişkilerine ışık tutuyor. Osmanlı Lirası ve Alman Markı arasındaki döviz kuru, sadece bir finansal hesaplama değil, aynı zamanda bir dönemin uluslararası güç dengelerini, ticaretini ve kültürel etkileşimlerini anlamamıza yardımcı olur. Gelin, geçmişin bu…

Üzümdere Kanyonu: Bir Antropolojik Bakış Bir antropolog olarak kültürlerin zengin çeşitliliği üzerine düşündüğümde, her bir yerin, her bir yapının, her bir doğa parçasının insanlık tarihindeki yeri ve anlamı üzerine sorular sorarım. Kültürler, kimi zaman somut formlarda, bazen ise insanların ritüelleri, semboller ve topluluk yapıları üzerinden kendini gösterir. İnsanlık tarihinin derin izlerini, doğa ile iç içe geçmiş topluluklarda bulmak, kültürel deneyimleri anlamak ve bu bağlamda kimlikleri keşfetmek, bir antropolog için heyecan verici bir yolculuktur. Bugün sizi, hem doğanın hem de kültürün izlerini barındıran bir yer olan Üzümdere Kanyonu’na götüreceğim. Bu kanyon, yalnızca coğrafi olarak bir yolculuk değil, aynı zamanda insanlık tarihine…

Özbekistan’da Gece Hayatı Nasıl? Toplumsal Cinsiyet ve Adalet Penceresinden Bir Bakış İstanbul’da yaşayan, bir sivil toplum kuruluşunda çalışan biri olarak gece kavramı benim için sadece eğlence demek değil. Akşam saatlerinde metrobüste yan yana ayakta duran kadınlar, vardiyadan çıkan gençler, gece mesaisine kalan kuryeler… Hepsi bana şunu düşündürüyor: Gece, herkes için aynı mı? Bu soruyu Özbekistan’da gece hayatı nasıl? başlığı altında düşünmeye başladığımda, iş sadece barlar ve kulüplerden ibaret olmaktan çıkıyor; toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet meselelerine kadar uzanıyor. Özbekistan’da Gece Hayatı Nasıl? Kimin İçin, Ne Kadar? Özbekistan denince çoğu insanın aklına tarihi şehirler, medreseler, gündüz vakti gezilen pazarlar geliyor.…

Zekât Kime Verilir, Kime Verilmez? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Kelimelerin gücü, yazın dünyasında her zaman derin izler bırakır. Bir kelime, bir cümle, bazen bir tek parantez içindeki düşünce, insan ruhunu sarmalar, dönüştürür, sorgulatır. Edebiyat, hayatın en karanlık köşelerinden en aydınlık zirvelerine kadar, insanı her yönüyle anlamamızı sağlayan bir araçtır. Kelimeler, bazen hüzünlü bir sonu, bazen de umutla örülmüş bir geleceği anlatmak için kullanılır. Tıpkı bir hikâye gibi, hayat da bazen bir yolculuktur ve bu yolculukta aldığımız kararlar, adımlarımız, yönlendirdiğimiz ve yönlendirildiğimiz insanlar gibi, “kime ne vereceğimiz” de önemli bir sorudur. İşte bu yazı, zekâtın kimlere verileceği sorusunu, edebiyatın derinliklerinden bakarak…

Yahudiliğin İman Esasları: Bir Kez Daha Umutla Geri Dönmek Kayseri’de Bir Akşam Bugün Kayseri’de, kuzenimle akşam yemeğinde buluştuk. Birlikte uzun zaman sonra ilk kez samimi bir sohbet yapıyorduk. O kadar uzun zamandır birbirimizi görmemiştik ki, konuşmamız bir anda derinleşti. Başlangıçta saçma sapan şarkılar ve iş hayatımızla ilgili yüzeysel konulardan bahsettik. Ama sonra birdenbire, kuzenim gözlerinde bir parıltıyla “Peki, Yahudiliğin iman esasları hakkında ne düşünüyorsun?” diye sordu. Cevap vermek zor oldu, çünkü bir anda dünyanın en karmaşık sorusuyla karşı karşıya kaldım. “Yahudi inancı neye dayanır?” diye düşünmeye başladım. Kalbim çarptı, zihnimde onca soru belirdi. İçimden bir ses, “Bu soruyu nasıl cevaplayacağım?”…

Mikroterm Bitki Ne Demek? Bilimsel ve Duygusal Bir Bakış Bir konuya yaklaşırken bazen tam anlamıyla bilimsel bir perspektifle bakmak, bazen de duygusal tarafımızla hissettiklerimizi ön planda tutmak gerekebiliyor. “Mikroterm bitki ne demek?” sorusu da bana göre böyle bir konu. Hem mühendis olarak bu terimi analiz etmek istiyorum, hem de içimdeki insani yanımın bitkilerle, doğayla olan bağını düşünerek bir başka açıdan ele almak istiyorum. Gelin, birlikte hem teknik hem de insani bir bakış açısıyla bu konuya göz atalım. Mikroterm Bitki: Temel Tanım İçimdeki mühendis diyor ki: Mikroterm bitkiler, sıcaklıkla doğrudan ilişkili bir bitki grubunu tanımlar. Yani bu bitkiler, ılık iklimlerde ve…

Töz Problemi: Kültürler Arası Kimlik ve Varlık Anlayışları Kültürler, insanlık tarihinin her aşamasında şekillenen, karmaşık ve çok katmanlı yapılar olarak karşımıza çıkar. Her bir toplum, kendi yaşamını, değerlerini, inançlarını ve varlık anlayışını farklı şekillerde tanımlar. Farklı kültürler arasında bu çeşitliliği keşfetmek, bazen dünyanın ne kadar farklı bir yer olduğunu fark etmemizi sağlasa da, bazen de bizi insan olmanın evrensel soruları üzerine düşünmeye zorlar. Bu yazıda, antropolojik bir bakış açısıyla, varlık anlayışını ve kimlik oluşumunu ele alırken, Töz problemi üzerine derinlemesine bir keşfe çıkacağız. Bu konu, kültürlerin çeşitliliğini anlamamıza yardımcı olurken, bizi sadece insan olmanın sınırlarını sorgulamaya değil, aynı zamanda toplumların…